KiÅŸisel not:
İnceleme için öncelikle üç site belirlemiÅŸtim. Ning, Wetpaint, ve Grou.ps. Daha sonra Mixxt‘in Türkiye pazarına girmesiyle listeye onu da ekledim.. Yazıyı yazmadan önce tüm bu sitelerde grup/aÄŸ oluÅŸturdum. Daha sonra da “kullanıcı deneyimi” adına bu servislerde oluÅŸturulmuÅŸ, üye sayısı belirli rakamlara ulaÅŸmış gruplara da üye oldum. İnceleme kurucu ve kullanıcı deneyimleri olarak iki baÅŸlıkta toplanmıştır. Yine bu baÅŸlıklar altında bulunan alt baÅŸlıklarla sistemlerin tüm artı ve eksi yönleri tartışılmıştır.
Son günlerde artık daha da spesifik gruplara hitap eden sosyal aÄŸ oluÅŸturma siteleri açıldıkça görüyoruz ki bu alanda rekabet gittikçe kızışıyor. Grou.ps’un aldığı son yatırım, Mixxt’in Türkiye pazarına girmesi bu alanda yaÅŸanan son geliÅŸmelerden bazıları. Ben de tüm bunlar üzerine “kapak konusu” kıvamında uzun ve ayrıntılı bir yazı yazmaya karar verdim. Buyrun baÅŸlayalım:
Küçük Notlar:
Ning: Ning ÅŸu ana dek $104 milyon yatırım almış, 2.5 milyon üzerinde kullanıcı sayısına sahip bir social network oluÅŸturma servisi. Bu alanda kendisi için “lider” sıfatını kullanabiliriz.
Wetpaint: Wetpaint şu ana dek $39.8 milyon yatırım almış. Her ne kadar site üzerinde 1 milyon network bulunduğu söylense de aktif kullanıcısı 700.000 civarında.
Grou.ps: Emre Sokullu tarafından kurulan servis ÅŸu ana dek Golden Horn Ventures’dan $1.1 milyon yatırım aldı. Aktif kullanıcı sayısı 200.000′ün üstünde.
Mixxt: Mixxt’in yatırım ve kullanıcı sayısına dair herhangi bir bilgi bulamadım. Mixxt 800.000 Euro yatırım aldı. Almanya’dan 10.000 üzerinde üyesi mevcut. Mixxt sitesini TürkçeleÅŸtirerek Türkiye pazarına girdi. Türkiye müdürü ise Åžekip Can Gökalp.
Kurucu Deneyimi
Bu bölümde ağ/grup kurucularına sağlanan özellikler çeşitli başlıklar altında incelenecektir.
Tasarım:
Ning:
Ning’de sayfa dört bölümden oluÅŸuyor. Kuracağınız komüniteye göre sunulan özellikleri sol ya da orta bölümde sürükle bırak özelliÄŸiyle dilediÄŸiniz yere yerleÅŸtirebiliyorsunuz. Bunun yanında 57 farklı ÅŸablon sunuluyor. Bu ÅŸablonlar üzerinde bir panel yardımıyla düzenleme yapabiliyorsunuz. Daha profesyoneller içinse CSS kodlarınızı girebileceÄŸiniz bir bölüm mevcut.
WetPaint:
Wetpaint kullanıcılara toplamda 24 farklı tasarım sunuyor. Modüllerin yerleÅŸimi, Css ya da kiÅŸisel düzenlemeler için izin vermiyor. Sadece 24 tasarım sunması, ÅŸablon düzenlemeye izin vermemesi ve modül yerleÅŸiminin seçilmesine izin vermemesi tasarım anlamında wetpaint’in eksik noktaları.
Grou.ps:
Grou.ps modül ve butonların yerlerinin deÄŸiÅŸtirilmesine izin vermiyor. Ancak 29 farklı tasarımının yanında web programcılarının sevdiÄŸi bir ÅŸablon sistemi olan Smarty ile çok farklı tasarımlar oluÅŸturma imkanı veriyor kuruculara. Grou.ps’un bu ÅŸablonlar üzerine kurucunun Google Adsense reklamları eklemesine izin vermesiyse diÄŸer servislerde bulunmayan artı özelliklerinden biri.
Mixxt:
Mixxt, 24 güzel tasarıma sahip. Sistem bu tasarımların bir panel yoluyla düzenlenmesine de izin veriyor. Modül yerleÅŸimleriyse Ning’in sistemi gibi sürükle-bırak yöntemiyle rahat bir ÅŸekilde halledilebiliyor.
Yetkilendirme:
Ning:
Ning’de ayrıntılı bir yetkilendirme sistemi mevcut deÄŸil. Daha çok kurucu odaklı bilgilerle oluÅŸturulabilen bir sisteme sahip. Ancak kullanıcılar Ning aÄŸlarında resim, video ve bloglar oluÅŸturabiliyor.
Wetpaint:
Wetpaint daha çok sistemini bir wiki’ye benzetiyor. Bu baÄŸlamda yetkilendirme bölümü yine çok kısıtlı. Sistem üç seçenek sunuyor kurucuya. Ya herkes sistemde düzenleme yapabilir, ya kayıtlı kullanıcılar ya da davet edilmiÅŸ kullanıcılar. WetPaint bu yönüyle de diÄŸer servislere oranlandığında sınıfta kalıyor.
Grou.ps:
Grou.ps yetkilendirme anlamında yeterince ayrıntılı özellikler sunuyor kurucuya. Modül izinleri başlığı altında modüllere göre okuma ve içerik ekleme izinleri yeterince tatmin edici.
Mixxt:
Yine Mixxt de kullanıcı izinleri için Gizlilik isimli menü altında ayrıntılı bir panel sunuyor. Bunun yanında üye alımlarının da onaylı/onaysız olmasına kurucu karar verebiliyor. Mixxt bu konuda da tatminkar.
Esneklik:
Esneklik açısından bu dört servisi iki gruba ayırabiliriz. Wetpaint ve Grou.ps tasarım ve modül bazında pek de esnek değil. Ancak yine bu iki servis ağınızın türüne göre site hazır oluşturulmuş modül şablonları sunuyor. Ning ve Mixxt ise bu tasarım ve modül anlamında daha esnek denebilir.
Ekstra özellikler:
Ning:
Ning diğer servislere göre ekstra özellik anlamında Language Editor isimli bir bölüm sunuyor ağ kurucusuna. Böylece serviste ağınız sunum dili mevcut değilse bu bölümden sisteminizi kendi dilinize çevirebiliyorsunuz.
WetPaint:
WetPaint sisteme Google Analytics ya da Sitemeter istatistikleri eklenmesine izin veriyor. Böylece kurucu kurduğu ağın istatistiklerini izleme olanağına sahip oluyor.
Grou.ps:
Grou.ps daha önce de belirttiğim üzere kurulan ağa Google Adsense reklamları eklenmesine izin veriyor. Bu yönüyle diğer servislere oranla tarafını kullanıcı olarak seçiyor Grou.ps. Ayrıca Harita özelliği de diğer servislerde bulunmayan bir seçenek.
Mixxt:
Mixxt ise diÄŸer servislere oranla birçok ekstra özelliÄŸe sahip. Google Analytics ile istatistikleri tutma imkanı, üye baÅŸvuru formlarına soru ekleme özelliÄŸi ve bu özelliklerin profillerde gösterim olanağı, grup mesajı, dürtmece Mixxt’in sunduÄŸu extra özellikler.
Kullanıcı Deneyimi:
Kullanıcı deneyimleri tüm servislerde neredeyse aynı. Wetpaint, Grou.ps ve Mixxt gibi servislerde sisteme bir kez üye olduğunuz takdirde hem yeni ağlar oluşturabiliyor hem de aynı üyelik hesabıyla diğer ağlara katılabiliyorsunuz. Ning ise bu konuda biraz daha merkeziyetçi. Ning üzerinden herhangi bir ağa üye olduğunuz takdirde üyeliğiniz sadece o ağda geçerli oluyor. Bu üyelikle yeni bir ağ oluşturabiliyor ancak ikinci bir ağa katılamıyorsunuz.
Yine bu servislerde kullanıcının içeriğe katkısı izinlere göre %100 oranına çıkıyor.
Sonuç:
Bu dört serviste geçirdiğim uzun zamanlar sonucu her bir servisin farklı site türleri için daha uygun olduğu algısı ortaya çıktı bende. Ning fan grupları için, Wetpaint kullanıcı tarafından oluşturulmuş içerikle dolu niche wiki oluşturmak için, Grou.ps açık kaynak yazılım gruplarının iletişim ve koordinasyonu için, Mixxt ise öğrenci grupları, oyun klanları ve popüler kültür ile ilgili gruplar için kullanılabilir. Elbette bu servislerin tümünün böyle spesifik kitlelere hitap etmek gibi bir düşünceleri yok ancak geçirilen uzun süreden sonra insanda böyle bir kanı ortaya çıkabiliyor.