KiÅŸisel not:
Ä°nceleme için öncelikle üç site belirlemiÅŸtim. Ning, Wetpaint, ve Grou.ps. Daha sonra Mixxt‘in Türkiye pazarına girmesiyle listeye onu da ekledim.. Yazıyı yazmadan önce tüm bu sitelerde grup/aÄŸ oluÅŸturdum. Daha sonra da “kullanıcı deneyimi” adına bu servislerde oluÅŸturulmuÅŸ, üye sayısı belirli rakamlara ulaÅŸmış gruplara da üye oldum. Ä°nceleme kurucu ve kullanıcı deneyimleri olarak iki baÅŸlıkta toplanmıştır. Yine bu baÅŸlıklar altında bulunan alt baÅŸlıklarla sistemlerin tüm artı ve eksi yönleri tartışılmıştır.
Son günlerde artık daha da spesifik gruplara hitap eden sosyal aÄŸ oluÅŸturma siteleri açıldıkça görüyoruz ki bu alanda rekabet gittikçe kızışıyor. Grou.ps’un aldığı son yatırım, Mixxt’in Türkiye pazarına girmesi bu alanda yaÅŸanan son geliÅŸmelerden bazıları. Ben de tüm bunlar üzerine “kapak konusu” kıvamında uzun ve ayrıntılı bir yazı yazmaya karar verdim. Buyrun baÅŸlayalım:
Küçük Notlar:
Ning: Ning ÅŸu ana dek $104 milyon yatırım almış, 2.5 milyon üzerinde kullanıcı sayısına sahip bir social network oluÅŸturma servisi. Bu alanda kendisi için “lider” sıfatını kullanabiliriz.
Wetpaint: Wetpaint şu ana dek $39.8 milyon yatırım almış. Her ne kadar site üzerinde 1 milyon network bulunduğu söylense de aktif kullanıcısı 700.000 civarında.
Grou.ps: Emre Sokullu tarafından kurulan servis ÅŸu ana dek Golden Horn Ventures’dan $1.1 milyon yatırım aldı. Aktif kullanıcı sayısı 200.000′ün üstünde.
Mixxt: Mixxt’in yatırım ve kullanıcı sayısına dair herhangi bir bilgi bulamadım. Mixxt 800.000 Euro yatırım aldı. Almanya’dan 10.000 üzerinde üyesi mevcut. Mixxt sitesini TürkçeleÅŸtirerek Türkiye pazarına girdi. Türkiye müdürü ise Åžekip Can Gökalp.
Kurucu Deneyimi
Bu bölümde ağ/grup kurucularına sağlanan özellikler çeşitli başlıklar altında incelenecektir.
Tasarım:
Ning:
Ning’de sayfa dört bölümden oluÅŸuyor. Kuracağınız komüniteye göre sunulan özellikleri sol ya da orta bölümde sürükle bırak özelliÄŸiyle dilediÄŸiniz yere yerleÅŸtirebiliyorsunuz. Bunun yanında 57 farklı ÅŸablon sunuluyor. Bu ÅŸablonlar üzerinde bir panel yardımıyla düzenleme yapabiliyorsunuz. Daha profesyoneller içinse CSS kodlarınızı girebileceÄŸiniz bir bölüm mevcut.
WetPaint:
Wetpaint kullanıcılara toplamda 24 farklı tasarım sunuyor. Modüllerin yerleÅŸimi, Css ya da kiÅŸisel düzenlemeler için izin vermiyor. Sadece 24 tasarım sunması, ÅŸablon düzenlemeye izin vermemesi ve modül yerleÅŸiminin seçilmesine izin vermemesi tasarım anlamında wetpaint’in eksik noktaları.
Grou.ps:
Grou.ps modül ve butonların yerlerinin deÄŸiÅŸtirilmesine izin vermiyor. Ancak 29 farklı tasarımının yanında web programcılarının sevdiÄŸi bir ÅŸablon sistemi olan Smarty ile çok farklı tasarımlar oluÅŸturma imkanı veriyor kuruculara. Grou.ps’un bu ÅŸablonlar üzerine kurucunun Google Adsense reklamları eklemesine izin vermesiyse diÄŸer servislerde bulunmayan artı özelliklerinden biri.
Mixxt:
Mixxt, 24 güzel tasarıma sahip. Sistem bu tasarımların bir panel yoluyla düzenlenmesine de izin veriyor. Modül yerleÅŸimleriyse Ning’in sistemi gibi sürükle-bırak yöntemiyle rahat bir ÅŸekilde halledilebiliyor.
Yetkilendirme:
Ning:
Ning’de ayrıntılı bir yetkilendirme sistemi mevcut deÄŸil. Daha çok kurucu odaklı bilgilerle oluÅŸturulabilen bir sisteme sahip. Ancak kullanıcılar Ning aÄŸlarında resim, video ve bloglar oluÅŸturabiliyor.
Wetpaint:
Wetpaint daha çok sistemini bir wiki’ye benzetiyor. Bu baÄŸlamda yetkilendirme bölümü yine çok kısıtlı. Sistem üç seçenek sunuyor kurucuya. Ya herkes sistemde düzenleme yapabilir, ya kayıtlı kullanıcılar ya da davet edilmiÅŸ kullanıcılar. WetPaint bu yönüyle de diÄŸer servislere oranlandığında sınıfta kalıyor.
Grou.ps:
Grou.ps yetkilendirme anlamında yeterince ayrıntılı özellikler sunuyor kurucuya. Modül izinleri başlığı altında modüllere göre okuma ve içerik ekleme izinleri yeterince tatmin edici.
Mixxt:
Yine Mixxt de kullanıcı izinleri için Gizlilik isimli menü altında ayrıntılı bir panel sunuyor. Bunun yanında üye alımlarının da onaylı/onaysız olmasına kurucu karar verebiliyor. Mixxt bu konuda da tatminkar.
Esneklik:
Esneklik açısından bu dört servisi iki gruba ayırabiliriz. Wetpaint ve Grou.ps tasarım ve modül bazında pek de esnek değil. Ancak yine bu iki servis ağınızın türüne göre site hazır oluşturulmuş modül şablonları sunuyor. Ning ve Mixxt ise bu tasarım ve modül anlamında daha esnek denebilir.
Ekstra özellikler:
Ning:
Ning diğer servislere göre ekstra özellik anlamında Language Editor isimli bir bölüm sunuyor ağ kurucusuna. Böylece serviste ağınız sunum dili mevcut değilse bu bölümden sisteminizi kendi dilinize çevirebiliyorsunuz.
WetPaint:
WetPaint sisteme Google Analytics ya da Sitemeter istatistikleri eklenmesine izin veriyor. Böylece kurucu kurduğu ağın istatistiklerini izleme olanağına sahip oluyor.
Grou.ps:
Grou.ps daha önce de belirttiğim üzere kurulan ağa Google Adsense reklamları eklenmesine izin veriyor. Bu yönüyle diğer servislere oranla tarafını kullanıcı olarak seçiyor Grou.ps. Ayrıca Harita özelliği de diğer servislerde bulunmayan bir seçenek.
Mixxt:
Mixxt ise diÄŸer servislere oranla birçok ekstra özelliÄŸe sahip. Google Analytics ile istatistikleri tutma imkanı, üye baÅŸvuru formlarına soru ekleme özelliÄŸi ve bu özelliklerin profillerde gösterim olanağı, grup mesajı, dürtmece Mixxt’in sunduÄŸu extra özellikler.
Kullanıcı Deneyimi:
Kullanıcı deneyimleri tüm servislerde neredeyse aynı. Wetpaint, Grou.ps ve Mixxt gibi servislerde sisteme bir kez üye olduğunuz takdirde hem yeni ağlar oluşturabiliyor hem de aynı üyelik hesabıyla diğer ağlara katılabiliyorsunuz. Ning ise bu konuda biraz daha merkeziyetçi. Ning üzerinden herhangi bir ağa üye olduğunuz takdirde üyeliğiniz sadece o ağda geçerli oluyor. Bu üyelikle yeni bir ağ oluşturabiliyor ancak ikinci bir ağa katılamıyorsunuz.
Yine bu servislerde kullanıcının içeriğe katkısı izinlere göre %100 oranına çıkıyor.
Sonuç:
Bu dört serviste geçirdiğim uzun zamanlar sonucu her bir servisin farklı site türleri için daha uygun olduğu algısı ortaya çıktı bende. Ning fan grupları için, Wetpaint kullanıcı tarafından oluşturulmuş içerikle dolu niche wiki oluşturmak için, Grou.ps açık kaynak yazılım gruplarının iletişim ve koordinasyonu için, Mixxt ise öğrenci grupları, oyun klanları ve popüler kültür ile ilgili gruplar için kullanılabilir. Elbette bu servislerin tümünün böyle spesifik kitlelere hitap etmek gibi bir düşünceleri yok ancak geçirilen uzun süreden sonra insanda böyle bir kanı ortaya çıkabiliyor.
Bir düzeltme yapayım, Grou.ps’da modüllerin sıra ve isimleri deÄŸiÅŸtirilebiliyor.
Ayrıca her modül için ayrı ayarlar var, örneğin resim modülünde insanların dosya yükleyebilmesi seçeneği dışında oylama yapabilme, bağlantılar modülünde başka servislerden import etmeyi açıp kapama gibi ayarlara izin veriliyor.
Evet kullanıcı izinleri anlamında grou.ps’un çok ayrıntılı seçenekleri mevcut. Bunu belirttim zaten. Ancak modüllerin yerleÅŸimi konusunda ben bir bölüm bulamadım. Belki benden kaynaklıdır. Düzeltmeniz için teÅŸekkürler…
Tebrik ediyorum Alaettin çok faydalı bir inceleme yazısı yazmışsın. Åžahsi üşengeçliÄŸimden dolayı bir türlü ”piyasada grup oluÅŸturma alanında adı dönen bu sitelerin” ne farkları var, ne tür özellikler sunuyorlar, girip bakmamıştım. Benim düşüncem, bu yazıyı okuyan insanlar ne ile ilgileniyorlarsa o alanda gruplarını kurmak için diÄŸer siteleri incelemeden kararlarını verebilecekler. Bana göre kullanım açısından -özellikle Türkiye pazarında- en önemli etken, sitelerin domainleri olacak. Burada da ön plana Türk insanının fazlasıyla aÅŸina olduÄŸu bir isim olan Grou.ps ön plana çıkıyor. Åžahsen, ben grubumun ”örnek.ning.com, örnek.mixxt.com” gibi bir domaine sahip olmasını istemem Türkiye pazarında. ”örnek.grou.ps” ülkemiz pazarı açısından en uygunu gibi duruyor. Ama iÅŸ kullanım kolaylığına ve saÄŸlanan özelliklere gelirse, Türkiye’de de ne tip gruplar açılacağını az çok tahmin edebildiÄŸimize göre, bu alanda ”mixxt” biraz daha ön plana çıkıyor. Türk kullanıcıların hangisini dikkate alacağını açıkçası merak ediyorum. Ortada böyle ciddi farklılıklar söz konusuyken, -sitelerin niteliÄŸine göre Türkiye çok küçük bir pazar olsa da- Türkiye’de de bu alanda ciddi özellikler ve kullanım kolaylığı sunan bir site iyi iÅŸ yapabilir diye düşünüyorum. Yakında Mynet’in böyle çalışmaları olursa ÅŸaşırmam. DoÄŸru bir hareket olur mu? Bilemiyorum. Domain açısından güzel olur gayet lakin Mynet’in markasına ne gibi zararları olur, Türk ve özellikle Mynet kullanıcıları bu trendi benimser mi? Ä°ÅŸte onu hiç bilemiyorum
Açıkçası yazı içerisinde belirtmedim ama aklıma gelmişken burada belirteyim. Sayın Şekip Can Gökalp mixxt için bağlantılarını çok iyi kullanıyor. Karakalem dergisinin resmi sitesinin mixxt üzerinden açılması bunun bir göstergesi. Diğer yandan benim de tüm bu servisler arasında favorim mixxt. Henüz çok yeni ancak umarım zamanla hak ettiği noktaya gelir.
Selamlar,
öncelikle bu ayrıntılı yazı için hem okur, hem de servislerden birinin temsilcisi olarak teşekkür ederim. Sadece okur olarak ise, gelir modelleri gibi temel bir konunun dışarıda bırakılmaması iyi olurdu diye düşündüğümü söyleyeyim istedim.
mixxt Türkiye’de çok yeni olduÄŸu için, Türkiye’den fazla üyesi ve içeriÄŸi yok. Bu noktaya gelmeden, kapsamlı bir basın turu yapmayı planlamıyoruz. Bu sebeple temel bir iki noktada mixxt ile ilgili Türkçe fazla bilgiye ulaÅŸmak mümkün deÄŸil. Bazı konularda tamamlayıcı olacağını düşündüğüm birkaç açıklama yapmak istiyorum.
Sıradan gitmek gerekirse üye, komünite sayıları ve yatırım konularına sayısal bir iki veri eklemek iyi olacak: mixxt Almanya kökenli ve global hedeflerle ilerleyen bir startup. Polonya ve Türkiye yerel ekiplerle açıldıkları ilk ülkeler oldu. Devamı da gelecek. Åžu ana kadar küçük bir angel turu ile 800 bin EUR’lik bir yatırım aldı. Almanya’da 10 binin üzerinde üyesi ve kurulmuÅŸ 1200 ‘free’ network var. mixxt altyapısını kullanarak ve mixxt markası çıkartılarak (whtie label diye de özetleyebiliriz) sosyal aÄŸ hizmeti verilen müşterileri ile ilgili bir açıklama henüz yapmıyoruz, ama bu da ileride dışarıya verilecek istatistiklerden önemli bir tanesi.
Tasarım ve esneklik konusunda, mixxt’te tasarımın istenirse css kodu üzerinden de yapılabileceÄŸini belirtmekte fayda var. mixxt yine white label müşterilerine tasarım konusunda uygulama desteÄŸi de sunuyor. White label konusunda en önemli ayırıcı nokta, üye bilgileri üzerindeki hak oluyor. White label iÅŸler yapan ning, bu konuda aynı esnekliÄŸi göstermiyor. ning üzerinde kurulan tüm networklerin üye hakları ning’e ait, mixxt’te ise, müşteriler kendi üyelerinin tüm haklarını elinde tutabiliyor.
Özellikler konusunda, çoÄŸu oyuncu sürekli olarak yenilerini ekleme peÅŸinde. mixxt’te de durum farklı deÄŸil, yeni sürümde gelen blog, network içi live-feed ve menü yönetimi özellikleri komünitelerin canlılığını arttırıyor. ÇeÅŸitli mashuplar ise, istek üzerine yine white label müşterilerine veya sponsor olunan komünitelere sunuluyor. Video ve komünite içi gruplar, sıradaki özelliklerden bazıları.
Taci Yalçın’ın komünite adresleri ile ilgili yorumuna yönelik bir çözümümüz de var; isteyenler, aylık ödeme (Türkiye fiyatlarını belirlemedik henüz) karşılığında istedikleri domain adresini kullanabilirler. White label müşteriler için de çeÅŸitli ücret aralıklarına sahip olacağız. Aylık çok cüzi rakamlardan, daha kapsamlı ihtiyaçları olan ve çok üyeli büyük müşteriler için belirlenecek ücretlere kadar farklı seviyeler bulunacak. Ana gelir kapımız da bu noktada ortaya çıkıyor zaten, white label komünite satışı.
@Alaettin Ayar: Karakalem komünitesi mixxt için çok anlam ifade ediyor. Çünkü genel olarak IT grupları ve etkinlikleri üzerinden ilk kitlesini kuran bu tip ileri düzey web uygulamalarından biri olarak, edebiyat ve müzik dünyasından böyle önemli bir kitleyi bu hızla bünyemizde bulabilmek çok önemli. Karakalem komünitesinin, web üzerindeki var olan gücünü katlayacağı görüşündeyim. Bu da bizim için müthiş bir referans. Yorumun için teşekkür ederim.
Yazı için tekrardan teşekkürler.
Åžekip Bey’e bu konudaki önerim, pazarlama stratejilerini daha çok domain konusunda saÄŸladıkları özellik üzerinde yoÄŸunlaÅŸtırmalılar. Gerçi kendisi Türkiye pazarını en iyi bilen isimlerden biri, eminim bu durumu gözardı etmeyecektir. Mixxt’e baÅŸarılar diliyorum tüm içtenliÄŸimle.
@Şekip Can Gökalp
Öncelikle yazının amacı bu servisleri hizmetleri dahilinde karşılaştırmaktı. Gelir modelleri üzerine herhangi bir kaygım olmadı çünkü amacım farklıydı.
KaraKalem’in mixxt üzerinde olmasıysa iyi bir referansın yanında dergi kitlesinin de mixxt’i aktif kullanmasını da saÄŸlayacaktır. Bu tarz komüniteler ve belki sivil toplum örgütleri, dernek vs. oluÅŸumların da mixxt bünyesine katılması ilerisi için gayet saÄŸlıklı olacaktır. Yorumlarınız ben de teÅŸekkür ederim.
Yorumlar ile birlikte çok detaylı bir yazı olmuş. Teşekkür ederim.
Sevgili Alaetti güzel bir inceleme yapmış. Yorumlar da açıklayıcı. Grou.ps’dan da, mixxt’den de yetkili kiÅŸilerden gelen açıklamalar oldukça güzel.
Benim de değinmek istediğim birkaç nokta var.
Bu alan, sadece Türkiye değil, dünya çapında oldukça büyük potansiyel kullanıcı kitlesine sahip. İnternetin öneminin ve sağladığı kolaylıkların farkında olan kişiler, web sitesi kurmak gibi teknik bir konu ile uğraşmadan kolaylıkla istedikleri türden bir site kurabiliyorlar.
Siteleri ayrıntılı kullanmadım, ancak yaptığım kısa gezinti sonucunda, bütün incelenen servislerin alacağı çok yol olduğunu düşünüyorum.
Kullanılabilirlik uzmanı Jakob Nielsen’in her zaman aklımda bulundurduÄŸum bir sözü var, ” insanlar siteye girip, istediklerini alıp, çıkmak istiyorlar “. Bu göz önüne alındığında, kullanıcıya en kolay ÅŸekilde istediÄŸini saÄŸlayan servis diÄŸerlerinden öne çıkacaktır diye düşünüyorum. Her servisin bu konuda ilerleme kaydetmesi gerekiyor görüşüme göre, diÄŸerlerinden öne çıkması için.
Ä°lk yorumu yazan sayın Eren Emre Kanal’a, grou.ps’un yeni kullanıcı arabirimi ve tema tasarımcısı olarak büyük iÅŸ düşüyor bu konuda. Alan adı bakımından kesinlikle en çekici olan grou.ps, bu alanda öne çıkabilirse bu avantajını çok iyi kullanabilir. Son kullanıcı açısından baktığımda, Taci’ninde söylediÄŸi gibi, isimi önemli bir avantaj.
Mixxt’in ” white label ” desteÄŸi de, eÄŸer bu alanda kendini öne çıkarırsa, avantaj olacaktır. Zira isimi, pek de baÅŸarılı bir seçim olarak gelmiyor bana.
Dediğim gibi, önemli bir pazar, potansiyel çok, ve incelenen projenin de iyi payları var bu pastada.
mixxt.net sistemleriüzerinde domainimi kullanmak istiyorum, bana yardım edecek bir takım kişiler aramaktayım, yardımlarınızı beklemekteyim.
akkaya264@hotm.